२४. कथँ वाक्यप्रबन्धे

२४. कथँ वाक्यप्रबन्धे, (वाक्यप्रबन्धः – कथनम्, आख्यानं, वचनं, भाषणम्, उपदेशः, अनुशासनम्, उपन्यासः निरूपणम्), चुरादिगण २७९, सेट्, उभयपदी, सकर्मक

लट् (वर्तमान काल) पर.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयति   कथयतः    कथयन्ति

म.पु.  कथयसि   कथयथः    कथयथ

उ.पु.  कथयामि  कथयावः   कथयामः

लिट् (परोक्ष भूत) पर.

एकवचन     द्विवचन    बहुवचन

प्र.पु.  कथयांचकार  कथयांचक्रतुः कथयांचक्रुः

म.पु.  कथयांचकर्थ   कथयांचक्रथुः कथयांचक्र

उ.पु.  कथयांचकार/  कथयांचकृव  कथयांचकृम

कथयांचकर

प्र.पु.  कथयांबभूव   कथयांबभूवतुः कथयांबभूवुः

म.पु.  कथयांबभूविथ कथयांबभूवथुः कथयांबभूव

उ.पु.  कथयांबभूव   कथयांबभूविव कथयांबभूविम

प्र.पु.  कथयामास   कथयामासतुः कथयामासुः

म.पु.  कथयामासिथ कथयामासथुः कथयामास

उ.पु.  कथयामास   कथयामासिव कथयामासिम

लुट् (अनद्यतन भविष्यत्) पर.

एकवचन   द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयिता   कथयितारौ  कथयितारः

म.पु.  कथयितासि कथयितास्थः          कथयितास्थ

उ.पु.  कथयितास्मि          कथयितास्वः कथयितास्मः

लृट् (भविष्यत्) पर.

एकवचन   द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयिष्यति कथयिष्यतः कथयिष्यन्ति

म.पु.  कथयिष्यसि कथयिष्यथः कथयिष्यथ

उ.पु.  कथयिष्यामि कथयिष्यावः कथयिष्यामः

लेट् (वेद)

प्र.पु.      एकवचन                द्विवचन               बहुवचन

सिप् णित्-पक्ष

         (अट्/आट्)               (अट्/आट्)              (अट्/आट्)

कथायिषति/कथायिषाति     कथायिषतः/कथायिषातः    कथायिषन्ति/कथायिषान्ति

कथायिषत्/कथायिषात्                            कथायिषन्/कथायिषान्

कथायिषद्/कथायिषाद्

सिप् अणित्-पक्ष

कथयिषति/कथयिषाति      कथयिषतः/कथयिषातः     कथयिषन्ति/कथयिषान्ति

कथयिषत्/कथयिषात्                             कथयिषन्/कथयिषान्

कथयिषद्/कथयिषाद्

सिप् अभाव-पक्ष

कथयति/कथयाति         कथयतः/कथयातः        कथयन्ति/कथयान्ति

कथयत्/कथयात्                                 कथयन्/कथयान्

कथयद्/कथयाद्

म.पु.                             सिप् णित्-पक्ष

कथायिषसि/कथायिषासि    कथायिषथः/कथायिषाथः    कथायिषथ/कथायिषाथ

कथायिषः/कथायिषाः

सिप् अणित्-पक्ष

कथयिषसि/कथयिषासि     कथयिषथः/कथयिषाथः     कथयिषथ/कथयिषाथ

कथयिषः/कथयिषाः

                       सिप्-अभाव-पक्ष

कथयसि/कथयासि         कथयथः/कथयाथः        कथयथ/कथयाथ

कथयः/कथयाः

उ.पु.                             सिप् णित्-पक्ष

कथायिषमि/कथायिषामि    कथायिषवः/कथायिषावः    कथायिषमः/कथायिषामः

कथायिषम्/कथायिषाम्      कथायिषव/कथायिषाव     कथायिषम/कथायिषाम

सिप् अणित्-पक्ष

कथयिषमि/कथयिषामि     कथयिषवः/कथयिषावः     कथयिषमः/कथयिषामः

कथयिषम्/कथयिषाम्       कथयिषव/कथयिषाव      कथयिषम/कथयिषाम

सिप्-अभाव-पक्ष

कथयमि/कथयामि         कथयवः/कथयावः         कथयमः/कथयामः

कथयम्/कथयाम्          कथयव/कथयाव          कथयम/कथयाम

लोट् (आज्ञा अर्थ) पर.

एकवचन        द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयतु/कथयतात् कथयताम्  कथयन्तु

म.पु.  कथय/कथयतात्  कथयतम्  कथयत

उ.पु.  कथयानि        कथयाव   कथयाम

लङ् (अनद्यतन भूतकाल) पर.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  अकथयत्  अकथयताम् अकथयन्

म.पु.  अकथयः  अकथयतम् अकथयत

उ.पु.  अकथयम्  अकथयाव  अकथयाम

विधिलिङ् (आज्ञा या चाहिए अर्थ) पर.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयेत्   कथयेताम्  कथयेयुः

म.पु.  कथयेः    कथयेतम्   कथयेत

उ.पु.  कथयेयम्  कथयेव     कथयेम

आशीर्लिङ् (आशीर्वाद) पर.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथ्यात्   कथ्यास्ताम् कथ्यासुः

म.पु.  कथ्याः    कथ्यास्तम्  कथ्यास्त

उ.पु.  कथ्यासम् कथ्यास्व   कथ्यास्म

लुङ् (सामान्यभूत) पर.

एकवचन   द्विवचन    बहुवचन

प्र.पु.  अचकथत्  अचकथताम्  अचकथन्

म.पु.  अचकथः   अचकथतम्  अचकथत

उ.पु.  अचकथम्  अचकथाव   अचकथाम

लृङ् (हेतुहेतुमद् भविष्यत्) पर.

एकवचन     द्विवचन      बहुवचन

प्र.पु. अकथयिष्यत् अकथयिष्यताम् अकथयिष्यन्

म.पु. अकथयिष्यः  अकथयिष्यतम् अकथयिष्यत

उ.पु. अकथयिष्यम् अकथयिष्याव  अकथयिष्याम

लट् (वर्तमान काल) आ.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयते   कथयेते    कथयन्ते

म.पु.  कथयसे   कथयेथे    कथयध्वे

उ.पु.  कथये     कथयावहे   कथयामहे

लिट् (परोक्ष भूत) आ.

एकवचन     द्विवचन    बहुवचन

प्र.पु.  कथयांचक्रे  कथयांचक्राते कथयांचक्रिरे

म.पु.  कथयांचकृषे कथयांचक्राथे कथयांचकृढ्वे

उ.पु.  कथयांचक्रे  कथयांचकृवहे कथयांचकृमहे

प्र.पु.  कथयांबभूव   कथयांबभूवतुः कथयांबभूवुः

म.पु.  कथयांबभूविथ कथयांबभूवथुः कथयांबभूव

उ.पु.  कथयांबभूव   कथयांबभूविव कथयांबभूविम

प्र.पु.  कथयामास   कथयामासतुः कथयामासुः

म.पु.  कथयामासिथ कथयामासथुः कथयामास

उ.पु.  कथयामास   कथयामासिव कथयामासिम

लुट् (अनद्यतन भविष्यत्) आ.

एकवचन   द्विवचन    बहुवचन

प्र.पु.  कथयिता   कथयितारौ   कथयितारः

म.पु.  कथयितासे कथयितासाथे कथयिताध्वे

उ.पु.  कथयिताहे  कथयितास्वहे कथयितास्महे

लृट् (भविष्यत्) आ.

एकवचन   द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयिष्यते कथयिष्येते  कथयिष्यन्ते

म.पु.  कथयिष्यसे कथयिष्येथे  कथयिष्यध्वे

उ.पु.  कथयिष्ये  कथयिष्यावहे           कथयिष्यामहे

लेट् (वेद) आत्मनेपद

प्र.पु.      एकवचन                द्विवचन               बहुवचन

सिप् णित्-पक्ष

         (अट्/आट्)               (अट्/आट्)              (अट्/आट्)

कथायिषतै/कथायिषातै      कथायिषैते/कथायिषैते     कथायिषन्तै/कथायिषान्तै

कथायिषते/कथायिषाते                            कथायिषन्ते/कथायिषान्ते

सिप् अणित्-पक्ष

कथयिषतै/कथयिषातै       कथयिषैते/कथयिषैते      कथयिषन्तै/कथयिषान्तै

कथयिषते/कथयिषाते                             कथयिषन्ते/कथयिषान्ते

सिप् अभाव-पक्ष

कथयतै/कथयातै           कथयैते/कथयैते          कथयन्तै/कथयान्तै

कथयते/कथयाते                                 कथयन्ते/कथयान्ते

म.पु.                             सिप् णित्-पक्ष

कथायिषसै/कथायिषासै      कथायिषैथे/कथायिषैथे     कथायिषध्वै/कथायिषाध्वै

कथायिषसे/कथायिषासे                            कथायिषध्वे/कथायिषाध्वे

सिप् अणित्-पक्ष

कथयिषसै/कथयिषासै       कथयिषैथे/कथयिषैथे      कथयिषध्वै/कथयिषाध्वै

कथयिषसे/कथयिषासे                             कथयिषध्वे/कथयिषाध्वे

                       सिप्-अभाव-पक्ष

कथयसै/कथयासै          कथयैथे/कथयैथे          कथयध्वै/कथयाध्वै

कथयसे/कथयासे                                 कथयध्वे/कथयाध्वे

उ.पु.                             सिप् णित्-पक्ष

कथायिषै/कथायिषै         कथायिषवहै/कथायिषावहै   कथायिषमहै/कथायिषामहै

कथायिषे/कथायिषै         कथायिषवहे/कथायिषावहे   कथायिषमहे/कथायिषामहे

सिप् अणित्-पक्ष

कथयिषै/कथयिषै          कथयिषवहै/कथयिषावहै    कथयिषमहै/कथयिषामहै

कथयिषे/कथयिषै          कथयिषवहे/कथयिषावहे    कथयिषमहे/कथयिषामहे

सिप्-अभाव-पक्ष

कथयै/कथयै              कथयवहै/कथयावहै        कथयमहै/कथयामहै

कथये/कथयै   कथयवहे/कथयावहे   कथयमहे/कथयामहे

लोट् (आज्ञा अर्थ) आ.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयताम् कथयेताम्  कथयन्ताम्

म.पु.  कथयस्व  कथयेथाम्  कथयध्वम्

उ.पु.  कथयै     कथयावहै   कथयामहै

लङ् (अनद्यतन भूतकाल) आ.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  अकथयत  अकथयेताम् अकथयन्त

म.पु.  अकथयथाः अकथयेथाम् अकथयध्वम्

उ.पु.  अकथये   अकथयावहि अकथयामहि

विधिलिङ् (आज्ञा या चाहिए अर्थ) आ.

एकवचन  द्विवचन   बहुवचन

प्र.पु.  कथयेत   कथयेयाताम् कथयेरन्

म.पु.  कथयेथाः  कथयेयाथाम् कथयेध्वम्

उ.पु.  कथयेय   कथयेवहि   कथयेमहि

आशीर्लिङ् (आशीर्वाद) आ.

एकवचन    द्विवचन      बहुवचन

प्र.पु. कथयिषीष्ट  कथयिषीयास्ताम्        कथयिषीरन्

म.पु. कथयिषीष्ठाः कथयिषीयास्थाम्        कथयिषीध्वम्

कथयिषीढ्वम्

उ.पु. कथयिषीय  कथयिषीवहि   कथयिषीमहि

लुङ् (सामान्यभूत) आ.

एकवचन    द्विवचन     बहुवचन

प्र.पु.  अचकथत   अचकथेताम्  अचकथन्त

म.पु.  अचकथथाः  अचकथेथाम्  अचकथध्वम्

उ.पु.  अचकथे     अचकथावहि  अचकथामहि

लृङ् (हेतुहेतुमद् भविष्यत्) आ.

एकवचन     द्विवचन     बहुवचन

प्र.पु. अकथयिष्यत अकथयिष्येताम्  अकथयिष्यन्त

म.पु. अकथयिष्यथाः            अकथयिष्येथाम्  अकथयिष्यध्वम्

उ.पु. अकथयिष्ये   अकथयिष्यावहि  अकथयिष्यामहि

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *